Sauny były chwalone ze względu na swoje liczne korzyści zdrowotne przez stulecia (i tysiąclecia). Zarówno w przypadku tradycyjnych fińskich saun jak i nowoczesnych wersji na podczerwień, podstawowy cel działania jest taki sam – ogrzać ciało, aby doprowadzić je do pocenia i promować relaks. Te dwa rodzaje saun oferują różne doświadczenia, wynikające głównie ze sposobu dostarczania ciepła.
W tym artykule omówimy podstawy działania każdej z nich, różnice w korzyściach zdrowotnych i inne kluczowe różnice między tymi dwiema popularnymi kategoriami produktów.
Z artykułu dowiesz się o:
Zanim zagłębimy się w konkretne korzyści każdej z nich, ważne jest, aby zrozumieć, jak działa każdy z tych wariantów sauny. Ich metody ogrzewania i tło historyczne kształtują Twoje doświadczenie i potencjalne skutki zdrowotne.
Jak działają tradycyjne (suche) sauny
Pochodząca z Finlandii i sprzed ponad 2000 lat (chociaż wczesne „sauny” w tym regionie można datować na 7000 lat p.n.e.), tradycyjna sauna — często nazywana „sauną suchą” lub „sauną fińską” — stanowi najstarszy i najbardziej rozpoznawalny typ sauny. Te sauny są zbudowane z wysokiej jakości drewna, takiego jak cedr, specjalnie wyselekcjonowanego ze względu na jego odporność na wysokie temperatury i wilgoć. Sauna sucha opiera się na elektrycznej grzałce lub, w bardziej tradycyjnych konfiguracjach, piecu opalanym drewnem, aby ogrzać skały. Kiedy woda jest wylewana na skały, tworzy ona wybuchy pary, intensyfikując ciepło sauny.
Temperatury wewnątrz tradycyjnej sauny zazwyczaj osiągają 150-195°F, a stosunkowo suche powietrze ( w porównaniu do sauny parowej ) zapewnia wysokie, stałe ciepło, które może szybko podnieść temperaturę ciała. Gdy Twoje ciało wystawione jest na takie intensywne ciepło, temperatura wewnątrz ciała wzrasta, naczynia krwionośne rozszerzają się, a gruczoły potowe zaczynają pracować na najwyższych obrotach. To pełne doświadczenie ciała, które angażuje wszystkie zmysły, od uczucia gorącego powietrza na skórze po delikatne powiewy pary unoszącej się ze skał.
Jak działają sauny na podczerwień
Sauna na podczerwień, choć są stosunkowo od niedawna na rynku zyskały popularność dzięki swojej zdolności do ogrzewania ciała bezpośrednio, a nie poprzez otaczające powietrze. Ten proces ogrzewania zapoczątkowany została przez japońskiego lekarza w latach 60, dalej rozwijany przez był przez pracowników NASA, aby utrzymać astronautów w cieple w kosmosie.
W przeciwieństwie do swoich tradycyjnych odpowiedników, sauny na podczerwień nie ogrzewają powietrza wokół Ciebie. Zamiast tego wykorzystują promieniowanie podczerwone do emitowania promieniowania elektromagnetycznego, które Twoje ciało pochłania bezpośrednio. Promienniki podczerwieni zamieniają ponad 90% energii w ciepło, a emitowane przez nie fale wnikają na około 3,5 cm w głąb ciała, nagrzewając i rozluźniając mięśnie. W saunie na podczerwień utrzymuje się niższa temperatura niż w tradycyjnej saunie. Nie przekracza ona 60ºC, ale poziom pocenia się i odczuwalnego ciepła jest podobny do tradycyjnej sauny. W przeciwieństwie do tradycyjnych saun, modele na podczerwień można umieścić w mniejszych, bardziej oszczędnych przestrzennie jednostkach (nawet maskach na twarz), przez co stanowią atrakcyjne rozwiązanie dla osób z ograniczoną przestrzenią.
Korzyści zdrowotne tradycyjnych saun oraz zalety działania sauny na podczerwień
Korzyści zdrowotne tradycyjnych saun
Intensywniejsza sesja pocenia się w tradycyjnych saunach pomaga otworzyć pory, wypłukać toksyny i odmłodzić skórę. Takie warunki mogą również symulować krótki trening dla serca i układu krążenia, poprawiając pracę układu sercowo-naczyniowego. Suche sauny wspomagają głębszy relaks mięśni, a dodanie pary poprawia pracę płuc i zapewnia ulgę w oddychaniu. Badania wykazały, że u regularnych użytkowników tradycyjnej sauny zauważono mniejszą częstość występowania przeziębień i innych infekcji dróg oddechowych. Aspekt społeczny tych saun to kolejna często pomijana zaleta — tradycyjne sauny, szczególnie w kulturze fińskiej, są zwykle miejsce spotkań towarzyskich. Ta interakcja społeczna w połączeniu z korzyściami zdrowotnymi może prowadzić do poprawy zdrowia psychicznego i poczucia dobrego samopoczucia.
Korzyści z sauny na podczerwień
Sauny na podczerwień zapewniają łagodniejsze doznania, umożliwiając dłuższe sesje w niższych temperaturach. Ze względu na bezpośrednie działanie fal podczerwonych, mechanizm pocenia się działa inaczej niż w tradycyjnych saunach a użytkownicy mogą uznać go za łagodniejszy i mniej intensywny. Stymulacja pocenia się i przepływu krwi przyczynia się do głębokiego ogrzewania tkanek (dzięki przenikaniu ciepła), co może wspomagać regenerację mięśni — szczególnie w przypadku przewlekłych schorzeń, takich jak fibromialgia i zapalenie stawów. Niektóre badania sugerują, że bezpośrednie ogrzewanie ciała może zwiększyć spalanie kalorii i poprawić wrażliwość na insulinę, chociaż potrzeba więcej badań, aby zweryfikować te efekty.
Kluczowe różnice między sauną tradycyjną a sauną na podczerwień
Metoda ogrzewania
Tradycyjne sauny ogrzewają powietrze wokół Ciebie , tworząc efekt konwekcji, który ogrzewa Twoje ciało od zewnątrz do wewnątrz. Ciepło przenika przez Twoją skórę i stopniowo podnosi temperaturę Twojego ciała.
Sauny na podczerwień wykorzystują promieniowanie elektromagnetyczne do bezpośredniego ogrzewania ciała , omijając powietrze. To promieniowanie cieplne wnika głębiej w ciało (nawet na głębokość do 3,5 cm). W rezultacie będziesz pocić się w niższej temperaturze otoczenia, co niektórzy uważają za bardziej komfortowe.
Tradycyjna metoda ogrzewania sauny zapewnia bardziej wciągające i pełne doznania. Sauny na podczerwień, choć skuteczne, mogą wydawać się mniej intensywne i bardziej ukierunkowane w swoim podejściu do samego ogrzewania.
Czas trwania sesji
Tradycyjne sesje w saunie trwają zazwyczaj od 10 do 20 minut , a użytkownicy często robią przerwy, aby się ochłodzić, zanim wrócą na kolejną rundę. Ze względu na łagodniejsze temperatury, sesje w saunie na podczerwień mogą trwać od 20 do 45 minut bez przerw.
Warto zauważyć, że krótsze, intensywniejsze serie ciepła w tradycyjnych saunach mogą powodować inny rodzaj stresu dla ciała w porównaniu z dłuższą, łagodniejszą ekspozycją na ciepło w saunach na podczerwień. Może to potencjalnie prowadzić do różnych reakcji fizjologicznych i adaptacji w czasie.
Ekspozycja na pole elektromagnetyczne
Ekspozycja na pole elektromagnetyczne (PEM) jest coraz bardziej niepokojącym tematem w naszym świecie napędzanym technologią i jest również istotna w dyskusji o saunach. Sauny na podczerwień, ze swej natury, emitują promieniowanie elektromagnetyczne gdyż tak właśnie działają. Niektórzy użytkownicy mogą być wrażliwi na PEM. Tradycyjne sauny, zwłaszcza te wykorzystujące piece opalane drewnem, oferują naturalnie minimalne doświadczenie PEM , co może być atrakcyjne dla osób wrażliwych na emisje elektromagnetyczne.
Sauny na podczerwień z pewnością mają swoje zalety, szczególnie u osób wrażliwych na wysokie temperatury lub poszukujących ukierunkowanej terapii. Są także atrakcyjne cenowo i dostępne już dla każdego nawet w warunkach domowych. Wszechstronność możliwości kontrolowania poziomu wilgotności, wszechstronne ciepło, które wydaje się znosić stres i napięcie, a także potencjał więzi społecznych sprawiają, że tradycyjne sauny będą także wciąż dobrym wyborem przez następne lata.
Przeczytaj także:
Sauna infrared i sauna domowa a kortyzol – jak ciepło wpływa na hormon stresu? Kompletny przewodnik naukowy
